ปัญหาสำคัญอย่างหนึ่งของประเทศเรา หาใช่เรื่องลัทธิทางการเมืองที่เคยเข้าใจ แต่เป็นเรื่องยาเสพติดและเยาวชน

“ผมเกษียณจากราชการทหารก่อนกำหนดเมื่อปี พ.ศ. 2544 ตอนอายุ 48 ปี พื้นเพเป็นคนลพบุรี แต่มีโอกาสได้มาประจำการที่ลำปางและมีครอบครัวที่นี่ ก่อนหน้านี้ผมไปประจำการอยู่ตามชายแดนในยุคที่รัฐบาลยังรบกับคอมมิวนิสต์ ก่อนจะลาออกราว 3-4 ปี ผมพบว่าปัญหาสำคัญอย่างหนึ่งของประเทศเรา หาใช่เรื่องลัทธิทางการเมืองอย่างที่เคยเข้าใจ แต่เป็นเรื่องยาเสพติดและเยาวชน ซึ่งส่งผลกระทบรุนแรงต่อโครงสร้างสังคมไทย หลังออกจากราชการผมเลยเริ่มต้นก่อตั้ง ‘มูลนิธิเติมน้ำใจให้สังคม’

ผมจำไม่ได้ว่ามีทักษะของการเป็นวิทยากรติดตัวมาตอนไหน แต่ความที่ผมประจำการในหลายพื้นที่และเข้าไปใช้ชีวิตร่วมกับชาวบ้านจึงมีข้อมูลเชิงลึก ก็เลยมักเล่าประสบการณ์และถอดบทเรียนจากการทำงานที่ต่างๆ ให้คนอื่นฟัง สิ่งนี้ได้ผลกว่าการจับอาวุธ โดยเฉพาะกับเรื่องยาเสพติด ที่ผมเห็นว่าเครื่องมือที่ใช้เผชิญหน้าปัญหานี้ได้ดีที่สุดคือการเสริมความเข้มแข็งในด้านการศึกษาและสถาบันชุมชน

แต่นั่นล่ะ มันไม่ใช่แค่คุณเอาชาวบ้านมารวมตัวกัน แล้วคุณก็ไปสอนเขา ซึ่งเมื่อก่อนผมก็คิดแบบนั้น ปรากฏว่ามันไม่ได้ผล เขาไม่ฟังคุณจริงๆ หรอก ถ้าเป็นภาษากระบวนการแบบนี้ เรียกว่าการมองแบบแยกส่วน มองชุมชน เห็นผู้ใหญ่บ้าน เห็นเยาวชน เขาฟังจบก็จบกัน ไม่มีกลไกอะไรต่อ เหมือนฉากในภาพยนตร์เรื่องอวตาร ที่นางเอกเอาจมูกมาจรดพระเอกแล้วบอกว่า You don’t see me. นั่นเลยครับ

///
พันเอก สันดุสิต ดีบุกคำ

ประธานเครือข่ายลำปางรักษ์เมืองเก่า