สมัยก่อนพ่อเป็นนายหนังตะลุงที่หวงวิชามาก
จนมีโอกาสเข้าเฝ้าในหลวง ร.9
คำตรัสของพระองค์ท่าน

เปลี่ยนความคิดพ่อไปอย่างสิ้นเชิง

“สมัยก่อน นายหนังหรือผู้แสดงหลักในหนังตะลุง ส่วนใหญ่เขาจะหวงวิชามากนะครับ มันเหมือนศิลปะการแสดงที่ถ่ายทอดกันอย่างจำกัด และนายหนังแต่ละคนก็จะมีศาสตร์เฉพาะตัวในการแสดง

เช่นเดียวกับคุณพ่อของผม (สุชาติ ทรัพย์สิน) แกก็เป็นคนหวงวิชามาก ๆ ใครมาขอให้สอนตอกหนังหรือเชิดหุ่นนี่ยาก กระทั่งปี 2527 ผมติดตามพ่อไปแสดงหนังตะลุงหน้าพระพักตร์ในหลวง ร.9 ที่พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ และมีโอกาสได้เข้าเฝ้าหลังการแสดง จำได้เลยว่าพระองค์ท่านรับสั่งว่า ‘หนังตะลุงเป็นศิลปวัฒนธรรม อยากให้ช่วยถ่ายทอด อย่าหวงวิชา’ ซึ่งสิ่งนี้เปลี่ยนมุมมองของพ่อไปอย่างสิ้นเชิง

พิพิธภัณฑ์บ้านหนังตะลุง สุชาติ ทรัพย์สิน เกิดขึ้นเพราะเหตุนี้เมื่อปี 2530 เราเปลี่ยนบ้านเป็นพิพิธภัณฑ์ที่นำเสนอหนังตะลุงอายุกว่า 100 ปีที่พ่อรวบรวมมาจากภูมิภาคต่าง ๆ ทั้งในและต่างประเทศ มีการสาธิตการตอกตัวหนัง และการเชิดหุ่น เปิดให้ผู้ที่สนใจมาเรียนรู้

เราเริ่มต้นจากพื้นที่เล็ก ๆ ที่ดึงดูดคนที่มีความสนใจเฉพาะ กระทั่งปี 2538 พิพิธภัณฑ์เราได้รับรางวัล Thailand Tourism Award จาก ททท. เป็นครั้งแรก ก่อนจะได้รับรางวัลอื่น ๆ ตามมา อานิสงส์จากรางวัล ทำให้พิพิธภัณฑ์เราได้รับการประชาสัมพันธ์ไปทั่วโลก ซึ่งก็ทำให้กลายเป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวของเมืองนครไป

คุณพ่อเสียชีวิตในปี 2558 โดยผมก็พยายามสืบสานความตั้งใจของท่านในการเผยแพร่ศิลปะหนังตะลุงให้เป็นมรดกแก่คนรุ่นหลัง ในฐานะที่เป็นทั้งคนตอก คนแสดง และคนสอน ผมก็พยายามปรับให้หนังตะลุงมันสอดรับไปกับยุคสมัยอย่างต่อเนื่อง ทั้งการออกแบบตัวหนังให้มีบริบทร่วมสมัย เช่น การให้ตัวละครสวมเครื่องแต่งกายสมัยใหม่ ใส่หน้ากากอนามัยในช่วงโควิด-19 หรือการทำให้ตัวหนังเป็นของที่ระลึก (คุณวาทียังแกะตัวหนังเป็นรูปตูน-บอดี้สแลม เพื่อนำไปประมูลสมทบทุนโครงการก้าวคนละก้าว—ผู้เขียน)

ทุกวันนี้หนังตะลุงยังคงเป็นมหรสพที่ได้รับความนิยมในภาคใต้อยู่ แต่คนแกะตัวหนังนี่เริ่มล้มหายตายจากกันไปพร้อมกับนายหนังรุ่นคุณพ่อกันไปพอสมควรแล้ว ก็คิดว่าอยากให้พิพิธภัณฑ์ของเราเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ช่วยสร้างสมดุลของการอนุรักษ์ และการต่อยอดเชิงความคิดสร้างสรรค์ต่อไป”

หมายเหตุ : วาที ทรัพย์สิน เป็นบุตรชายของ สุชาติ ทรัพย์สิน ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดงหนังตะลุง นายหนังชาวนครศรีธรรมราช ผู้ก่อตั้งพิพิธภัณฑ์บ้านหนังตะลุง เมื่อปี 2530 และผู้มีส่วนสำคัญในการอนุรักษ์ศิลปะการแสดงหนังตะลุงให้กลายมาเป็นมรดกด้านศิลปวัฒนธรรมของภาคใต้


#พิพิธภัณฑ์บ้านหนังตะลุงสุชาติทรัพย์สิน #เทศบาลนครนครศรีธรรมราช #CIAP #มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ #มหาวิทยาลัยมหาสารคาม #WECITIZENS #บพท #PMUA #เมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาด

Wecitizens Editor

Recent Posts

[The Citizens]<br />รศ. ดร. ศิริชัย คุณภาพดีเลิศ

ขยะไม่ใช่แค่ของที่เราโยนทิ้งไป แต่ทุกชิ้นคือเงินงบประมาณของเมืองที่ต้องนำมาจัดการ ขยะเมืองเชียงใหม่ในวันนี้  “ต้องบอกก่อนว่าขยะของเมืองเชียงใหม่ในแต่ละวันมีปริมาณค่อนข้างมากนะครับ ยิ่งถ้านับทั้งจังหวัด ขยะที่นำไปฝังกลบจะอยู่ที่ราว 600 ตันต่อวัน แต่ถ้ามาดูเฉพาะในเขตเทศบาล ก็จะย่อส่วนลงมา อย่างเทศบาลนครเชียงใหม่จะมีขยะมากที่สุดเมื่อเทียบกับ อปท.อื่น ต่อวันก็จะอยู่ที่ราว ๆ 300…

2 months ago

[The Citizens]<br />ทินรัตน์ พิทักษ์พงศ์เจริญ

พื้นที่กว่า 400 ไร่ของเรา เป็นพื้นที่สีเขียวมากกว่า 70 เปอร์เซ็นต์ ทำหน้าที่เป็นปอดของเชียงใหม่ ดูดซับคาร์บอนได้หลายพันตันต่อปี อุทยานหลวงราชพฤกษ์ในฐานะพื้นที่เรียนรู้  “จริง ๆ ภารกิจหลักของอุทยานหลวงราชพฤกษ์ในวันนี้ คือการเป็น “พื้นที่แห่งการเรียนรู้”อุทยานแห่งนี้ได้รับพระราชทานนามจากในหลวงรัชกาลที่ 9…

2 months ago

[The Citizens]<br />ธนิต ชุมแสง

ยกระดับเมืองด้วยการจัดการขยะร้านอาหารเมื่อผู้ประกอบการร้านอาหารแม่เหียะ เปลี่ยนวิกฤตขยะอาหารเป็นโอกาส  "เมื่อเราเริ่มจัดการ Food Waste จริงจัง จากที่ต้องให้รถขยะมารับทุกวัน ก็เปลี่ยนเป็นสัปดาห์ละ 4 วัน ช่วยลดทั้งขยะ และลดการปลดปล่อยคาร์บอนจากการขนส่ง”  “คุณรู้ไหมทั้งจังหวัดเชียงใหม่ วันนี้เรามีร้านอาหารอยู่ร่วม ๆ  12,800 ร้าน จากที่ผมทำงานให้กับสมาคม…

2 months ago

[The Mayor]<br />กริณย์พล  ไชยยาพิบูล

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เทศบาลเมืองแม่เหียะถูกพูดถึงในฐานะหนึ่งในต้นแบบสมาร์ทซิตี้ระดับเทศบาลเมือง ด้วยการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการบริหารจัดการเมือง ควบคู่กับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและบริการสาธารณะ อย่างไรก็ตาม การเติบโตอย่างรวดเร็วของเมืองก็พาเอาความท้าทายใหม่ ๆ ตามมาด้วย โดยเฉพาะปัญหาการจัดการขยะ และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม รวมไปถึงความเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันของ  WeCitizens ฉบับพิเศษ ‘แม่เหียะเมืองน่าอยู่’ ของชวนทุกท่านไปร่วมอ่านมุมคิดของนายกเทศมนตรีเมืองแม่เหียะ…

2 months ago

[The Citizens]<br />กลุ่มลำลอง

บทสนทนาว่าด้วยเสียงของคนลำปาง ถึงสังคม เศรษฐกิจ และความหวังกับอนาคต จากกลุ่ม ‘ลำลอง’ คงไม่ต้องแนะนำกันแล้วว่ากลุ่มลำลองคือใคร เพราะกิจกรรมสร้างสรรค์ งานสื่อสารที่ร่วมสมัย ไอเดียเคลื่อนการพัฒนาเมืองลำปางให้ไปข้างหน้า และความแตกต่าง ถูกคิด ถูกทำ และถูกทำให้เห็นจริงว่า ถ้าอยากให้เมืองมีอะไร เป็นแบบไหน…

3 months ago

CITY ON THE MOVE :<br />ปลดล็อคศักยภาพเมือง<br />Marc Stephen Forni

สิ่งสำคัญอันดับแรก คือ การวางรากฐานที่แข็งแรงให้ผู้คนรู้สึกว่าการมีส่วนร่วมในการลงทุน นั้นจับต้องได้และไว้ใจได้  "ตลอดช่วงเวลาที่ผ่านมา เราทุกคนคงสัมผัสได้ว่าโลกกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วมาก วันนี้บางเรื่องใช้เวลาเพียงไม่กี่เดือน เทคโนโลยีดิจิทัลและระบบการเงินก็สามารถพัฒนาไปไกลกว่าที่เคยเป็น โครงสร้างเดิม ๆ ที่เราเคยคุ้นชินกำลังถูกท้าทายด้วยนวัตกรรมใหม่ ไม่ว่าจะเป็นระบบการชำระเงิน เทคโนโลยีข้อมูล หรือแม้แต่ระบบความน่าเชื่อถือทางการเงิน หนึ่งในจุดเปลี่ยนสำคัญของโลก…

3 months ago