[The Mayor]กริณย์พล  ไชยยาพิบูล

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เทศบาลเมืองแม่เหียะถูกพูดถึงในฐานะหนึ่งในต้นแบบสมาร์ทซิตี้ระดับเทศบาลเมือง ด้วยการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการบริหารจัดการเมือง ควบคู่กับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและบริการสาธารณะ อย่างไรก็ตาม การเติบโตอย่างรวดเร็วของเมืองก็พาเอาความท้าทายใหม่ ๆ ตามมาด้วย โดยเฉพาะปัญหาการจัดการขยะ และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม รวมไปถึงความเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันของ 

WeCitizens ฉบับพิเศษ ‘แม่เหียะเมืองน่าอยู่’ ของชวนทุกท่านไปร่วมอ่านมุมคิดของนายกเทศมนตรีเมืองแม่เหียะ นายกฯ กริณย์พล  ไชยยาพิบูล ที่เล่าถึงจุดแข็ง จุดอ่อน และทิศทางการพัฒนาเมืองแม่เหียะ ในวันที่ “ความเจริญ” ไม่ได้เป็นคำตอบเพียงพอ หากแต่ต้องมาพร้อมความสมาร์ท คุณภาพชีวิต และความยั่งยืน

“ผมไม่ปฏิเสธความเจริญ แต่เมืองต้องเขียวและสมาร์ทพอที่จะดูแลทุกคนไปพร้อมกัน”

เมืองแม่เหียะมีจุดแข็งที่ ทำเล และต้นทุนทางเทคโนโลยี

“ถ้าพูดถึงจุดแข็งของแม่เหียะ ต้องบอกว่าเรามีต้นทุนที่ดีมากครับ เทศบาลเมืองแม่เหียะมีพื้นที่ประมาณ 24.40 ตารางกิโลเมตร ตั้งอยู่ในทำเลที่ได้เปรียบ ทั้งใกล้ตัวเมืองเชียงใหม่ สนามบิน และยังมีภูมิศาสตร์ด้านตะวันตกที่ติดกับดอยคำ อุทยานราชพฤกษ์ รวมถึงเป็นที่ตั้งของอุทยานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ด้วยขนาดเมืองที่ไม่ใหญ่เกินไป ผนวกกับการมีสถาบันการศึกษาด้านเทคโนโลยีชั้นนำ เมืองจึงเหมาะสมต่อการพัฒนาในรูปแบบเมืองอัจฉริยะ เทศบาลได้พัฒนาระบบศูนย์บริการเป็นเลิศ (Excellent Service Center) การรับเรื่องร้องทุกข์ออนไลน์ผ่านระบบ One Stop Service และที่สำคัญคือ “ฐานข้อมูลเมืองหนึ่งเดียว” หรือ Maehia One Data ซึ่งเป็นฐานข้อมูลกลางสำหรับการพัฒนาเมืองในมิติต่าง ๆ ผ่านการจัดเก็บข้อมูลด้วยโปรแกรมแผนที่ภาษี

เมืองที่โตเร็ว กับปัญหาที่เติบโตตามมา

อย่างไรก็ตาม ต้นทุนที่ดีเหล่านี้ก็เป็นแรงดึงดูดให้ผู้คนและนักลงทุนจากภายนอกเข้ามาใช้ชีวิตและทำธุรกิจในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เมืองแม่เหียะมีทั้งคอนโดมิเนียม บ้านจัดสรร หอพัก ร้านอาหาร และแหล่งท่องเที่ยวเกิดขึ้นจำนวนมาก

“พูดง่าย ๆ คือเราเป็นเมืองเปิด และเมืองเราโตเร็วมาก”

ปัจจุบัน เทศบาลเมืองแม่เหียะมีประชากรเกือบ 20,000 คน และยังมีประชากรแฝงอีกไม่น้อยกว่า 5,000 คน การเพิ่มขึ้นของประชากรและกิจกรรมทางเศรษฐกิจ หมายถึงปริมาณขยะที่เพิ่มขึ้นตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยภาระการจัดการทั้งหมดตกอยู่ที่เทศบาล ซึ่งต้องใช้งบประมาณจากภาษีของประชาชน

ขยะ ปัญหาสะสมและจุดตั้งต้นของการเปลี่ยนแปลง

“เรื่องสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะขยะ ถือเป็นเรื่องที่เราเน้นค่อนข้างมาก ในอดีต เทศบาลเมืองแม่เหียะไม่มีระบบจัดการขยะหรือบ่อพักขยะเป็นของตัวเอง จำเป็นต้องจ้างเอกชนในการจัดเก็บและขนส่งขยะไปกำจัด ทำให้มีต้นทุนสูง ทั้งค่าใช้จ่าย ค่าขนส่ง และยังเกิดปัญหาน้ำขยะรั่วไหล สร้างผลกระทบต่อความปลอดภัยบนท้องถนน รวมถึงมลพิษต่อชุมชนและหอพักโดยรอบ

ปัจจุบัน เทศบาลต้องใช้งบประมาณในการกำจัดขยะประมาณปีละ 14 ล้านบาท หรือคิดเป็นปริมาณขยะราว 7,000–8,000 ตันต่อปี จากการศึกษาคาร์บอนฟุตพริ้นต์ของเมืองร่วมกับมหาวิทยาลัยและองค์กรภายนอก พบว่าแหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่สำคัญที่สุดของเมือง คือกระบวนการจัดการของเสีย โดยเฉพาะขยะ”

เปลี่ยนขยะเปียกเป็นพลังงาน  ความร่วมมือที่เริ่มจากงานวิจัย

“หนึ่งในความพยายามสำคัญของเทศบาล คือการร่วมมือกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ในโครงการนำร่องจัดการขยะเปียกหรือเศษอาหาร โดยนำไปแปรรูปเป็นพลังงานไฟฟ้าที่ศูนย์บริหารจัดการชีวมวลแบบครบวงจร

“ขยะเปียกเป็นขยะที่กำจัดยาก และมีต้นทุนสูง ถ้าเราลดตรงนี้ได้ การจัดการเมืองก็จะเบาขั้นมาก”

บทบาทของเทศบาล คือการใช้ฐานข้อมูลเมืองเชื่อมประสานร้านอาหารในพื้นที่ให้เข้าร่วมโครงการ ปัจจุบันมีร้านอาหารเข้าร่วมแล้วประมาณ 120 แห่ง จากทั้งหมดราว 400 แห่ง หรือคิดเป็นเกือบ 30% ซึ่งถือเป็นตัวเลขที่น่าพอใจสำหรับโครงการนำร่อง

ในระยะต่อไป เทศบาลมีแผนหารือเพื่อสนับสนุนรถและแรงงานในการจัดเก็บขยะเปียกเพิ่มเติม โดยตั้งเป้าว่าในอนาคตจะสามารถครอบคลุมได้ 100% หากข้อจำกัดด้านกฎหมายและโครงสร้างพื้นฐานเอื้ออำนวย”

“แม่เหียะคือบ้านเกิดของผม ที่นี่ต้องสมาร์ทและเขียวกว่านี้ เพื่อก้าวให้ทันการเติบโตที่เกิดขึ้นจริงในปัจจุบัน”

เทคโนโลยีเมือง ลดขั้นตอน เพิ่มการเข้าถึง

“นอกจากเรื่องสิ่งแวดล้อม เทศบาลเมืองแม่เหียะยังเดินหน้าพัฒนาเทคโนโลยีเมืองอย่างต่อเนื่อง ผ่านระบบ One Stop Service ที่ช่วยให้ประชาชนสามารถร้องเรียน ขออนุญาต แจ้งเหตุ หรือขอความช่วยเหลือได้ทางออนไลน์ ลดการเดินทาง ลดค่าใช้จ่าย และประหยัดเวลา

แม้บางบริการยังไม่สามารถชำระค่าธรรมเนียมผ่านระบบเดียวกันได้ เนื่องจากข้อจำกัดของระบบส่วนกลาง แต่เทศบาลยังคงพัฒนาอย่างต่อเนื่องควบคู่กับการเชื่อมต่อผ่าน Line OA เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงบริการได้ง่ายขึ้น

อีกหนึ่งโครงการสำคัญ คือการติดตั้งเซนเซอร์ตรวจวัดระดับน้ำและระบบแจ้งเตือนน้ำท่วมแบบเรียลไทม์ ผ่านอินเทอร์เน็ตและโทรศัพท์มือถือ เพื่อรับมือกับปัญหาน้ำป่าไหลหลากที่เคยเกิดขึ้นอย่างฉับพลันในอดีต”

สาธารณสุขและคุณภาพชีวิต  ดูแลใกล้บ้าน

“ด้านสาธารณสุข เทศบาลเลือกไม่สร้างโรงพยาบาลขนาดใหญ่ เนื่องจากอยู่ใกล้โรงพยาบาลนครพิงค์อยู่แล้ว แต่หันมาพัฒนาศูนย์บริการสาธารณสุขในชุมชน เพื่อดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยเบื้องต้นใกล้บ้าน ลดภาระการเดินทาง และลดความแออัดของโรงพยาบาลหลัก

ขณะนี้ เทศบาลกำลังปรับปรุงพื้นที่เพื่อรองรับบทบาทด้านสาธารณสุขในระยะยาว ให้สอดรับกับโครงสร้างประชากรที่กำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ”

วิสัยทัศน์เมือง เติบโตอย่างมีส่วนร่วม

“แม่เหียะคือบ้านเกิดของผม ผมเห็นเมืองนี้มาตั้งแต่ยังเป็นชุมชนเล็ก ๆ”

“ในวันที่ความเจริญหลั่งไหลเข้ามาอย่างรวดเร็ว นายกเทศมนตรีมองว่าหน้าที่สำคัญของผู้บริหารเมือง ไม่ใช่การปฏิเสธการเติบโต แต่คือการทำให้ทุกคน โดยเฉพาะคนตัวเล็ก ๆ เข้าถึงโอกาส สวัสดิการ และสิทธิขั้นพื้นฐานได้อย่างเท่าเทียม

เมืองในฝันของเขา คือเมืองที่มีโครงสร้างพื้นฐานพร้อม สิ่งแวดล้อมดี ระบบสาธารณสุขเข้าถึงง่าย และเปิดพื้นที่ให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการกำหนดอนาคตของเมือง ไม่ว่าคนดั้งเดิมหรือผู้ย้ายเข้ามาใหม่”

ติดตามการทำงานของเทศบาลเมืองแม่เหียะ ได้ที่ www.maehia.go.th
facebook.com/citymaehia  (เทศบาลเมืองแม่เหียะ จังหวัดเชียงใหม่)