“หน่วยงานเกษตรอำเภอขลุงเป็นหน่วยงานหนึ่งภายใต้กรมส่งเสริมการเกษตร มีหน้าที่ทำให้เกษตรกรอยู่ดีมีสุข ทีนี้อำเภอขลุงเป็นอำเภอใหญ่ ก็เหมาะที่จะทำเป็น Learning City เนื่องจากเกษตรกรที่นี่เก่งมาก และข้อเด่นคือมีหลายจุดเรียนรู้
จุดแรกคือศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร ที่ตำบลตะปอน กลุ่มทองใส สมศรี ซึ่งเป็นตัวแทนให้กรมเราได้เวลามีงานถ่ายทอดความรู้และบูรณาการกับหน่วยงานอื่น อีกจุดก็ศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชน ที่ตำบลซึ้ง เป็นตำบลที่มีทุเรียนมาก เป็นทุเรียนพันธุ์กระดุม ซึ่งปลูกก่อนใคร ออกก่อนใคร เขาทำเชื้อไตรโคเดอร์มา เป็นการใช้สารชีวภัณฑ์ รักษาโรครากเน่าโคนเน่าของทุเรียน เขาเป็นแปลงใหญ่ยกระดับ เราสนับสนุนเครื่องมือในการจัดการศัตรูพืช อีกที่คือศูนย์จัดการดินปุ๋ยชุมชน ที่ตำบลตรอกนอง ของลุงจำปี แข็งขัน ลดต้นทุนการผลิตด้วยการผสมปุ๋ยเคมีใช้เอง เนื่องจากปุ๋ยราคาแพงในอดีต โดยเกษตรกรต้องมีการตรวจวิเคราะห์ดินก่อนจะมาซื้อปุ๋ยว่าสามตัวจะเอาสูตรไหน ดินเขาขาดอะไรอยู่ ศูนย์ฯ ก็ผสมให้ โดยผสมปุ๋ยอินทรีย์ด้วย เรามีงบสนับสนุนเครื่องผสมปุ๋ยให้ ตอนนี้มี 3 เครื่อง ส่วนของลุงจำปีเองทำสวนด้วยการให้น้ำระบบอัจฉริยะ สั่งงานผ่านมือถือ เขาเป็นเกษตรกรรุ่นใหม่ที่ใจถึง ลุงจำปีอายุ 70 กว่า มีรุ่นลูกมาสานต่อโดยยังทำงานเอกชนอยู่ระยองด้วย เขามีแผงวงจรคุมด้วยระบบคอมพิวเตอร์ สั่งงานจากระยองได้ว่า พ่อ หัวนี้ตันนะ ไปดูหน่อย
โครงการฟาร์มอัจฉริยะเพิ่งเริ่มได้สองสามปี ตอนนี้ยังเกี่ยงเรื่องราคาเพราะเทคโนโลยียังสูงอยู่ คนใช้น้อยก็ยังแพง ทางกรมส่งเสริมฯ ก็มีกลุ่ม Young Smart ตอนนี้มีไม่ถึง 10 คน เขาจะ alert หน่อย แต่ละคนเก่งๆ ทั้งนั้น จบสูงๆ มา มีแนวทางของตัวเอง ศึกษาจากเว็บไซต์มาทำเอง ต้นทุนก็จะต่ำ ตัวเกษตรอำเภอเองก็ปรับกลยุทธ์สอดคล้องกับการทำเกษตรยุคใหม่ ยุค 4.0 ละ ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมให้เป็น พัฒนาตัวองค์กร Smart Office ก่อน แล้วมาปรับคนในองค์กร Smart Officer คุณต้องพัฒนา จะอยู่เฉยๆ ไม่ได้ เกษตรอำเภอรุ่นไหนเก่าๆ ก็ต้องตามให้ทัน หลังจากนั้นก็ไปพัฒนาเกษตรกร Smart Farmer เพื่อให้ทันกัน เราสนับสนุนบรรจุภัณฑ์ให้กับกลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่เพื่อจำหน่ายสินค้าออนไลน์เนื่องจากสถานการณ์โควิดมาแบบนี้ การส่งสินค้าผ่านทางนี้จะเยอะ และสนับสนุนให้เขาจัดตั้งเครือข่ายรวมตัวกันขายให้ได้ ไม่งั้นพ่อค้าก็กดราคา
เราอยู่ในอำเภอที่เกษตรกรเก่ง ความเก่งคือผลผลิตเพิ่มขึ้น ทุเรียนเพิ่มขึ้นทุกปี สองสามปีที่ผ่านมาตลาดส่งออกดีมาก ราคาพุ่ง ปี 2564 ทุเรียนราคาสูงสุดกิโลละ 170 บาท ปี 2565 นี้ 270 บาท เพิ่มขึ้นมากทั้งที่ใครไม่คาดคิดทั้งที่โควิด จากชาวสวนที่ติดหนี้ เขาปลดตัวเองได้ สังเกตเขตนี้รถยนต์ป้ายแดงเยอะมาก ตลาดเมืองจีนรับซื้อเยอะ ต้องออกก่อนนะ ของต้องมีคุณภาพ ที่นี่เรามีเครื่องไมโครเวฟ 5 เครื่อง เพื่อวัดหาน้ำหนักแห้งในเนื้อทุเรียนให้กับเกษตรกร เราเอาความรู้นี้จากงานวิจัยของกรมวิชาการมาใช้ เพราะกรมวิชาการไม่รับตรวจให้เกษตรกร เขารับตรวจให้ล้ง ตัวเกษตรอำเภอต้องรับให้กับเกษตรกร ตัวเกษตรกรเขาทำเองได้ แต่เราเซ็นรับรองเฉพาะลูกที่เราตรวจเท่านั้น คือก่อนเกษตรกรเก็บเกี่ยวสองถึงสามวัน ต้องเอามาตรวจเปอร์เซ็นต์แป้ง จริงๆ เขาต้องดูตั้งแต่วันออกดอกแล้วว่าเขาควรจะเก็บเกี่ยวเมื่อไหร่ แต่ด้วยความที่ราคาครั้งแรกจะสูง บางคนเขาก็เก็บก่อน ก็เลยต้องมีการตรวจเผื่อ ป้องกันปัญหาทุเรียนอ่อนออกสู่ตลาด วิธีการทำคือเอาทุเรียนมาทั้งลูก เฉือนเฉพาะตรงกลาง ผ่าออกประมาณ 1 นิ้ว เอาแต่เนื้อที่ยังไม่ถึงเมล็ด สุ่มตัวอย่างมาทุกพู เอามาบด ปั่นละเอียด ชั่ง 10 กรัม เข้าไมโครเวฟ โดยชั่งจานกระดาษก่อนเพื่อให้ไม่มีความชื้นในกระดาษเลย ใช้อุณหภูมิปานกลางไล่ความชื้นไปเรื่อยๆ สิบกว่าครั้ง น้ำหนักนิ่งเมื่อไหร่ก็มาคำนวณเป็นน้ำหนักแป้ง ซึ่งมาให้ตรวจวันละร้อยกว่าคน ขั้นตอนมันเสียเวลา ก็หนักอยู่ค่ะ เลิกงานสี่ห้าทุ่มนะคะที่นี่ เกษตรอำเภอออกค่าอาหาร ค่าล่วงเวลา ค่าอะไรเองนะคะ แล้วต้องทำให้เสร็จ เพราะถ้าข้ามคืนปุ๊บ ทุเรียนจะแก่เพิ่ม
ทีนี้ พอเกษตรกรมีฐานะขึ้นมา เขาต่างคนต่างเก่ง เขาไม่ค่อยฟังกันละ รวมกลุ่มกันยาก เรียกประชุมก็ไม่ค่อยมา คนเคยมาก็มา เกษตรกรในพื้นที่ก็จะมีปัญหาเรื่องโรคแมลง ซึ่งเขาใช้สารเคมีเยอะมาก แต่ละตัวอันตราย เราพยายามเน้นให้หันมาใช้สารชีวภัณฑ์ พวกไตรโคเดอร์มา เมตาไรเซียม บิวเวอเรีย คือเรามีสนับสนุน ในตู้เย็นมีแต่หัวเชื้อทั้งนั้นเลย แต่เขาต้องรวมกลุ่ม ไม่ใช่รายเดี่ยวมาขอ แล้วอำเภอขลุงนี่น้ำท่วมนะคะ ที่ท่วมหนักๆ คือตำบลบ่อ ปัญหาคือปลูกพืชไม่เหมาะสม เอาที่นามาปลูกทุเรียน ด้วยความที่ราคาดี เกษตรกรก็อยากปลูกอะไรที่ขายได้ราคา แต่ปลูกไปแล้วมันยืนต้นตาย ก็แนะนำให้เปลี่ยนพืช เคยปลูกอะไรได้ปลูก ปลูกพืชอายุสั้น เราสนับสนุนพันธุ์ผัก เพื่อให้เขาสามารถอยู่ได้ กว่าทุเรียนจะให้ผลห้าปี กำลังโตแล้วมาตาย แต่ปลูกผักได้ทุกวันนะ
ตอนนี้ภารกิจของกรมฯ คือพยายามจัดตั้งกลุ่ม Young Smart รุ่นใหม่มาสานต่อ เพราะรุ่นเก่าก็เริ่มอายุเยอะ มีข้อกำหนดว่าคนที่มา มีอายุตั้งแต่ 17-45 ปี สังเกตคนทางนี้จบมาไม่ค่อยทำงานอย่างอื่น จะมาทำสวน เพราะต้นทุนการผลิตทุเรียนไม่ได้สูงมากนะคะ ถ้าคนไม่ได้สัมผัสจะไม่รู้ ที่เขาบอกปุ๋ยราคาแพง ถ้าเทียบกับการทำไร่ ยังน้อยกว่า เทียบกับจังหวัดอื่นยังน้อย น่าทำ 20-30 ปีที่ผ่านมา ราคาทุเรียน 15 บาท เพราะไม่มีตลาดส่งออก ตอนหลังมีตลาดส่งออก ราคาพุ่ง แต่เราก็ต้องทำคุณภาพ เราบังคับเลยว่าเกษตรกรทุกคนต้องได้มาตรฐาน GAP (Good Agriculture Practices การผลิตทางการเกษตรที่ดีและเหมาะสม) ถึงจะสามารถขายให้กับล้งได้ แล้วก็พยายามให้เขาตั้งกลุ่มทำล้งเอง แต่ก็มีปัญหาเรื่องภาษาอยู่
ทิศทางเกษตรกรรมในอนาคตของอำเภอขยายวงกว้างมากขึ้น สังเกตจากการตั้งกลุ่มแปลงใหญ่ ตอนแรกมีแค่ตำบลละกลุ่ม ตอนนี้เป็นสองสามกลุ่มต่อตำบล ส่วนจะทำ Learning City ให้ยั่งยืน ก็ต้องให้ออกมาเป็นรูปธรรมให้ได้ เราพยายามถ่ายทอดต่อ ชี้นำให้เกษตรกรเห็นข้อดี มีคนจากที่อื่นที่เขาไม่ประสบความสำเร็จมาขอศึกษาดูงาน เราก็หาคนมาถ่ายทอดให้กับอำเภออื่น จังหวัดอื่น ถ้าเขาได้มาเห็นว่าที่นี่เศรษฐกิจดี ก็ควรจะมีการทำตามบ้าง”
ลำไพร ปรีชาโชติ
หัวหน้าสำนักงานเกษตรอำเภอขลุง
WeCitizens ชวนผู้อ่านเรียนรู้เมืองแก่งคอย เมืองประวัติศาสตร์ที่มีบาดแผลจากสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่ในวันนี้ แก่งคอยเปลี่ยนบาดแผลแห่งประวัติศาสตร์เป็นเมืองแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิตอ่านความคิด วิถีชีวิตผู้คนแก่งคอยได้ที่ WeCitizens : เสียงแก่งคอย, สระบุรี - WeCitizens Flip PDF…
WeCitizens ชวนผู้อ่านเดินทางไปจังหวัดนครสวรรค์ เมืองที่อยู่กึ่งกลางระหว่างภาคเหนือและภาคกลาง เมืองที่เป็นจุดเปลี่ยนถ่ายการเดินทางทางน้ำในอดีต นครสวรรค์จึงเป็นเมืองสำคัญอีกเมืองหนึ่งในฐานะของเมืองที่เป็นศูนย์กลาง (Hub) ทั้งด้านการค้า การคมนาคม และนำมาซึ่งความหลากหลายทางวัฒนธรรมของผู้คนหลากหลายกลุ่ม โดยเฉพาะชาวจีนโพ้นทะเล E-book ฉบับเสียงนครสวรรค์ฉบับนี้ จะพาผู้อ่านทุกคนไปเรียนรู้วิถีชีวิตของชาวนครสวรรค์ วัฒนธรรมชาวจีนและเทศกาลตรุษจีนที่มีชื่อเสียงโด่งดังในระดับประเทศและนานาชาติ และไปฟังเสียงผู้คนชาวนครสวรรค์ที่มองบ้านเมืองของตนเองตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน…
นอกจากจะถูกจดจำจากเพลงดังที่มีชื่อเดียวกับชื่ออำเภอของ ก้าน แก้วสุพรรณ และเพลงฮิตของคาราบาว ซึ่งสื่อถึงที่มาของชื่อ ‘แก่งคอย’ อย่าง ‘แร้งคอย’ หากไม่ใช่คนในพื้นที่ อาจนึกภาพไม่ออกว่าอำเภอของจังหวัดสระบุรีที่เป็นปากทางขึ้นอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่และประตูสู่ภาคอีสาน มีความสำคัญอย่างไร? ไม่เพียงเป็นเมืองท่าที่สำคัญในการขนส่งสินค้าผ่านแม่น้ำป่าสักและทางรถไฟ อำเภอแก่งคอย ยังเป็นจุดเริ่มต้น (ต่อจากอำเภอเมืองสระบุรี)…
เพราะเมือง คือ ผู้คน และผู้คน คือ ตัวแปรสำคัญที่สุดในการพัฒนาเมือง ความเจริญงอกงามทางวัฒนธรรมหรือการเติบโตทางเศรษฐกิจ และมาตรฐานคุณภาพชีวิต จึงขึ้นอยู่กับศักยภาพ ความสามารถ และความร่วมมือร่วมใจของคนในเมืองเป็นฐานสำคัญ กว่าทศวรรษที่ ‘ขอนแก่นโมเดล’ เป็นโมเดลการพัฒนาเมืองที่ได้รับการยอมรับ และพูดถึงในฐานะแนวคิดและปฏิบัติการการพัฒนาเมืองที่ก้าวหน้ามากที่สุด…
เมืองขอนแก่น ผู้คน กับการเรียนรู้เพื่อก้าวต่อไป ไม่มีภูเขา ไม่มีแม่น้ำสายใหญ่ อยู่ไกลโพ้นจากชายทะเล แหล่งท่องเที่ยวมีชื่อ หรือทรัพยากรธรรมชาติสำคัญก็น้อยนิด แต่มีคนที่เอาจริงเอาจังกับการพัฒนาเมืองกลุ่มใหญ่ที่กล้าคิดกล้าฝัน พยายามทำทุกลู่ให้ความหวังเป็นจริงได้ นี่คือปัจจัยที่ทำให้ช่วงเวลาเพียงกึงศตวรรษนำพาเมืองขอนแก่น เติบโตได้อย่างก้าวกระโดด ‘ผู้คน และความร่วมมือ…
“เมื่อพูดถึงเรื่องเมืองแห่งการเรียนรู้ หรือ Learning City ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับหน้าที่รับผิดชอบของเทศบาลนครขอนแก่น เราดำเนินงานตามวิสัยทัศน์ที่ว่า ‘พัฒนาเมืองสู่สากล สร้างสังคมแห่งความสุข’ การที่เมืองจะพัฒนาได้และสร้างสังคมที่เป็นสุข ต้องเริ่มที่ ‘คน’ คนที่เป็นกำลังสำคัญในการร่วมกันพัฒนาเมือง ยกตัวอย่างในกรณีที่เปรียบเทียบง่าย ๆ เช่น ถ้าเราจะพัฒนาขอนแก่นเป็นเมือง…