โครงการคลองเตยลิงก์ของพี่เจี๊ยบพยายามปลุกความรับรู้ของคนหาดใหญ่กับคลองสายนี้ โดยเริ่มจาก 10 ชุมชนที่อยู่ติดริมคลองก่อน เพราะพวกเขามีบทบาทเสมือนเจ้าของพื้นที่

“สถานีวิทยุ ม.อ. หาดใหญ่ FM 88 MHz เดิมเคยเป็นหน่วยทดลองด้านการแพร่สัญญาณวิทยุของภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้า มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เมื่อ 30 กว่าปีที่แล้ว ก่อนพัฒนาเป็นสถานีวิทยุเพื่อรองรับการเรียนการสอน ต่อมาก็มีการปรับให้เป็นวิทยุเพื่อประชาสัมพันธ์ธุรกิจการค้า จนมาช่วงปี 2540 พอสถานีวิทยุอื่นๆ เน้นเปิดเพลงเป็นหลักเหมือนกันหมด เราเลยปรับทิศทางมาเป็นการเผยแพร่งานวิชาการให้สนุก และทำสื่อบันเทิงให้มีสาระ

เรามีทีมงานทั้งหมด 17 คน มีรายการที่เราผลิตเองและนำของผู้ผลิตรายอื่นมาเผยแพร่ด้วยรวมกันว่า 20 รายการ อาทิ รายการแลบ้านแลเมืองจัดวันจันทร์-ศุกร์ บ่ายโมงถึงห้าโมงเย็น ทำหน้าที่เป็นสื่อกลางรับเรื่องร้องทุกข์จากผู้ฟังเกี่ยวกับประเด็นเมืองต่างๆ รวมถึงการประสานไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อแก้ปัญหา

หรือรายการที่ผมจัดเองก็มีสภากาแฟ ซึ่งผมจะเชิญวิทยากรที่มีความรู้ด้านต่างๆ มาเล่าประสบการณ์ และแลกเปลี่ยนมุมมอง รายการหนอนเสวนาที่เล่าถึงหนังสือ รายการลูกทุ่งศรีตรังที่เปิดเพลงลูกทุ่ง และรายการภาษาสังสรรค์ ซึ่งคุยเรื่องปรากฏการณ์การใช้ภาษาในยุคปัจจุบัน เป็นต้น

ในส่วนของการเผยแพร่งานวิชาการก็มี 2 รูปแบบหลัก คือทีมงานของเรานำงานวิจัยนั้นมาย่อยข้อมูล และเขียนสคริปต์ใหม่เพื่อเล่าให้ผู้ฟังฟังด้วยภาษาที่เข้าใจง่ายและชวนติดตาม กับอีกรูปแบบคือชวนนักวิชาการเจ้าของผลงานมาคุยกับเราโดยตรงเลย ซึ่งจะกระจายไปตามรายการต่างๆ ของสถานี

แน่นอนที่ว่าพอยุคสมัยเปลี่ยนไป จำนวนคนฟังวิทยุก็ลดลง แต่ถึงอย่างนั้น การเปลี่ยนแปลงก็กลับช่วยหนุนเสริมการทำงานของเราให้มีประสิทธิภาพขึ้นหลายด้าน เช่น จากเดิมที่เราจัดรายการทางวิทยุอย่างเดียว เราก็หันมาทำไลฟ์สตรีม ทำ podcast ไปจนถึงอัดรายการทางยูทูป

เรายังมีเพจเฟซบุ๊คที่เปิดรับคำติชมจากผู้ฟัง จากที่เมื่อก่อนผู้ฟังจะทำได้แค่โทรศัพท์มาที่สถานีอย่างเดียว ก็สามารถตั้งกระทู้ในเพจได้ ซึ่งเรายังทำกลุ่มเฟซบุ๊คแยกย่อยไปตามรายการต่างๆ เช่น แลบ้านแลเมือง ที่เปิดให้แลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับเมืองหาดใหญ่ แลบ้านแลเมืองการเมือง ที่เน้นเรื่องการเมืองโดยตรง เฝ้าน้ำเฝ้าฟ้าหน้าฝน ที่เป็นกลุ่มเฝ้าระวังภัยพิบัติ เป็นต้น

ขณะเดียวกัน เมื่อทุกอย่างมันเป็นออนไลน์ จากเดิมที่เรามีผู้ฟังจำกัดในพื้นที่กระจายเสียง คือ 16 อำเภอในสงขลา บางอำเภอในจังหวัดใกล้เคียง ทุกวันนี้คนหาดใหญ่ที่อยู่เชียงใหม่หรือต่างประเทศ ก็สามารถฟังรายการได้ เพราะเรามีแอปพลิเคชั่นทางแอนดรอยด์ และสถานีวิทยุออนไลน์

ความที่ผมทำรายการวิทยุและอยู่กับประเด็นต่างๆ ของเมืองมานาน เมื่อพี่เจี๊ยบ (สิทธิศักดิ์ ตันมงคล) ทำโครงการคลองเตยลิงก์ เลยก็ได้รับชวนให้เป็นเครือข่ายและทีมวิทยากรของโครงการ โดยผมทำ 2 กิจกรรมหลัก คือเป็นวิทยากรนำชมย่านชุมชนเลียบคลองเตยในกิจกรรม ‘เดินเมือง’ ชวนคนหาดใหญ่ด้วยกันสำรวจเมืองเราด้วยการเดินเท้า มองเห็นในสิ่งที่เราอาจมองข้าม และมองให้เห็นคุณค่าของเมือง เพื่อจะได้ประเมินว่าเราคิดกับสิ่งต่างๆ ของเมืองอย่างไร เรารักมันไหม และถ้ารัก เราจะทำยังไงกับเมืองของเราต่อไป

กับอีกโครงการคือเป็นคนนำเสวนา ‘หาดใหญ่ทอล์ค’ (Hat Yai Talk) ซึ่งก็ใช้ทักษะของการเป็นผู้จัดรายการวิทยุทำ podcast ชวนผู้เชี่ยวชาญของเมืองในด้านต่างๆ มาแลกเปลี่ยนกับพี่เจี๊ยบในทุกสัปดาห์ มาดูว่าเรามีกลไกอะไรบ้างที่จะช่วยพัฒนาเมืองหาดใหญ่จากทุนเดิมที่เรามีอยู่  ทั้งการออกแบบ การหาภาคีเครือข่าย หรือการค้นหาคุณค่าให้คนหาดใหญ่ภูมิใจในสิ่งที่เรามี

อันที่จริงคลองเตยทุกวันนี้ไม่ได้มีบทบาทต่อชีวิตคนหาดใหญ่เหมือนก่อน คลองหลักที่ใช้ระบายน้ำคือคลองอู่ตะเภาซึ่งอยู่ทางซีกตะวันออกของเมือง ส่วนทิศใต้เรามีคลองหวะเชื่อมกับอู่ตะเภา หาดใหญ่เมื่อก่อนเป็นที่ลุ่ม น้ำเลยท่วมตลอด ซึ่งมันเอื้อต่อการทำการเกษตรกรรม พอพ้นหน้าน้ำ พื้นที่ในเมืองที่ลุ่มต่ำที่สุดจะเหลือร่องรอยทางน้ำไหล จนเกิดเป็นลำคลองตัดใจกลางเมือง นั่นคือที่มาของคลองเตย

สักราว 40 ปีก่อน คนหาดใหญ่ยังลอยกระทงที่คลองเตยอยู่เลยนะ เพราะมันเป็นแหล่งน้ำที่ใกล้เมืองที่สุด แต่พอเมืองมีความหนาแน่นมากขึ้น น้ำในคลองก็เริ่มเสีย เทศบาลในยุคหนึ่งเห็นว่าน้ำมันเน่าก็ดาดคลองปิดหลายช่วงเป็นระยะทางหลายกิโลเมตรเลย

ความน่าสนใจคือคลองนี้มันอยู่คู่วิถีชีวิตคนหาดใหญ่มาเนิ่นนาน เราเห็นมันทุกวัน เห็นจนชินตา เห็นจนหลายคนไม่ได้นึกว่านี่คือลำคลองด้วยซ้ำ โครงการคลองเตยลิงก์ของพี่เจี๊ยบพยายามปลุกความรับรู้ของคนหาดใหญ่กับคลองสายนี้ โดยเริ่มจาก 10 ชุมชนที่อยู่ติดริมคลองก่อน เพราะพวกเขามีบทบาทเสมือนเจ้าของพื้นที่

ถ้าเราทำพื้นที่เลียบคลองให้ดี เมืองมันดีขึ้นได้อีกเยอะ เพราะข้อดีของการดาดถนนปิดคลองของเทศบาลในอดีตมันทำให้เกิดทางทางเท้าในเมืองเพิ่ม บางส่วนของริมคลองปลูกต้นไม้ได้ ถ้าเราพัฒนาให้ดีคนหาดใหญ่มาใช้ประโยชน์จากมันได้อีกเยอะ ทั้งพื้นที่สัญจร พื้นที่สันทนาการ และพื้นที่กิจกรรมต่างๆ ของชุมชน

แน่นอน การขับเคลื่อนให้เทศบาลเป็นเจ้าภาพภูมิทัศน์ริมคลองเป็นกลไกสำคัญ แต่การพัฒนาจะไม่ยั่งยืนเลยถ้าคนในพื้นที่ไม่เข้าใจ ผมจึงเห็นด้วยกับพี่เจี๊ยบว่าการเริ่มคุยกับทุกภาคส่วนก่อนคือสิ่งจำเป็น ทั้งการชวนเดินเมือง หรือการจัดรายการชวนผู้รู้ต่างๆ มาแลกเปลี่ยนมุมมองการพัฒนาเมือง

จะว่าไปแล้วก็เหมือนการพัฒนาสองด้านให้มาบรรจบกัน ด้านหนึ่งคือการร่วมกับหน่วยงานรัฐปรับภูมิทัศน์ที่ตอบโจทย์คนในเมือง กับอีกด้านคือพัฒนาคนในพื้นที่ให้ตระหนักในคุณค่าและความเป็นเจ้าของ คลองเตยลิงก์จึงไม่ได้มีผลลัพธ์แค่ในเชิงพื้นที่ แต่ยังรวมถึงการมีส่วนร่วมของผู้คน เป็นโมเดลในการพัฒนาเมืองที่ยั่งยืนทีเดียวนะ”

บัญชร วิเชียรศรี
ผู้ช่วยหัวหน้าสถานีวิทยุ ม.อ. หาดใหญ่

https://www.facebook.com/PSUBroadcast/

กองบรรณาธิการ

Recent Posts

[ The Mayor ]<br />ลำพูน บททดสอบเมืองวัฒนธรรมน่าอยู่<br />ประภัสร์ ภู่เจริญ

ผมว่าวันนี้คนลำพูนพร้อม ตอนนี้คือต้องช่วยกัน ให้ไอเดียหรือเทคโนโลยีกับทุนทางวัฒนธรรมได้มาเจอกัน แล้วคนลำพูนเอาด้วย แบบนี้ก็จะเป็นประโยชน์ได้จริง ลำพูน เมืองเก่า 1,300 ปี ที่ต้องสร้างคนก่อนสร้างเมือง “เวลาคนพูดถึงลำพูนก็จะคิดถึงความเป็นเมืองเก่าที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 1,300 ปี ที่มีต้นทุนทางวัฒนธรรมทั้งโบราณสถาน ประเพณี และรากเหง้าที่สืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน…

2 days ago

เมืองต้นแบบ สู่เมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาด<br />ฉัตรกุล ชื่นสุวรรณกุล

ลำพูน และเมืองต่างๆ ไม่ได้ขาดศักยภาพ แต่ขาดระบบเชื่อมโยงที่จะเปลี่ยนศักยภาพให้เป็นการลงทุน หากใครติดตามการขับเคลื่อนเป้าหมายเมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาดของหน่วย บพท. มาต่อเนื่อง ปี 2569-2570 คือการดำเนินงานระยะที่ 3 โดยมี ฉัตรกุล ชื่นสุวรรณกุล ผู้อำนวยการสถาบันความร่วมมือเพื่อการพัฒนาเมือง สมาคมเทศบาลนครและเมือง และหัวหน้าโครงการการขับเคลื่อนเมืองต้นแบบเพื่อยกระดับเมืองน่าอยู่อย่างชาญฉลาด กับ 6 เมืองต้นแบบที่มีความพร้อม และสามารถยกระดับการทำงานสร้าง “รูปธรรม” เมืองน่าอยู่ที่อย่างชาญฉลาด…

3 days ago

WeCitizens : เมืองลำพูน ปี 2569

จากหริภุญชัยถึง Semiconductorโจทย์ใหม่พาลำพูน สู่เมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาด เมื่อเอ่ยชื่อเมืองลำพูน ภาพแรกที่คนส่วนใหญ่นึกถึงคือเมืองเก่า "หริภุญชัย" อายุกว่า 1,300 ปี กับนิคมอุตสาหกรรมที่ใหญ่ที่สุดในภาคเหนือ และ "ทางผ่าน" ระหว่างเชียงใหม่กับภาคเหนือตอนล่าง ราวสิบกว่าปีมานี้ ภาพเมืองวัฒนธรรมเริ่มชัดขึ้นผ่านเทศกาล "โคมแสนดวง"…

4 days ago

ทิศทางการพัฒนาเมืองน่าอยู่<br />อย่างชาญฉลาด<br />ดร.ปุ่น เที่ยงบูรณธรรม

[ การบรรยายบทนำหลักสูตร : "ทิศทางการพัฒนาเมืองน่าอยู่อย่างชาญฉลาดบนฐานแนวคิดเมืองแห่งการเรียนรู้" กิจกรรมอบรมหลักสูตรการขับเคลื่อนเมืองแห่งการเรียนรู้ เพื่อมุ่งสู่เมืองน่าอยู่และชาญฉลาด Learning City Development Toward Smart and Livable Cities ภายใต้กรอบวิจัยโปรแกรมบ่มเพาะและเร่งรัดกระบวนการเพื่อมุ่งสู่เมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาด…

2 months ago

[The Citizens]<br />รศ. ดร. ศิริชัย คุณภาพดีเลิศ

ขยะไม่ใช่แค่ของที่เราโยนทิ้งไป แต่ทุกชิ้นคือเงินงบประมาณของเมืองที่ต้องนำมาจัดการ ขยะเมืองเชียงใหม่ในวันนี้  “ต้องบอกก่อนว่าขยะของเมืองเชียงใหม่ในแต่ละวันมีปริมาณค่อนข้างมากนะครับ ยิ่งถ้านับทั้งจังหวัด ขยะที่นำไปฝังกลบจะอยู่ที่ราว 600 ตันต่อวัน แต่ถ้ามาดูเฉพาะในเขตเทศบาล ก็จะย่อส่วนลงมา อย่างเทศบาลนครเชียงใหม่จะมีขยะมากที่สุดเมื่อเทียบกับ อปท.อื่น ต่อวันก็จะอยู่ที่ราว ๆ 300…

10 months ago

[The Citizens]<br />ทินรัตน์ พิทักษ์พงศ์เจริญ

พื้นที่กว่า 400 ไร่ของเรา เป็นพื้นที่สีเขียวมากกว่า 70 เปอร์เซ็นต์ ทำหน้าที่เป็นปอดของเชียงใหม่ ดูดซับคาร์บอนได้หลายพันตันต่อปี อุทยานหลวงราชพฤกษ์ในฐานะพื้นที่เรียนรู้  “จริง ๆ ภารกิจหลักของอุทยานหลวงราชพฤกษ์ในวันนี้ คือการเป็น “พื้นที่แห่งการเรียนรู้”อุทยานแห่งนี้ได้รับพระราชทานนามจากในหลวงรัชกาลที่ 9…

10 months ago