[THE INSIDER]นายแพทย์ปิยะ ฟองศรันย์ผู้อำนวยการกองการแพทย์เทศบาลนครนนทบุรี

LIFESTYLE MEDICINE
“เวชศาสตร์วิถีชีวิต” ยกระดับคุณภาพชีวิตคนเมืองนนท์

เวชศาสตร์วิถีชีวิต (Lifestyle Medicine: LM) คือ สาขาทางการแพทย์ที่เน้นการป้องกันและรักษาโรคเรื้อรังผ่านการปรับพฤติกรรม เช่น การกินอาหารที่ดี ออกกำลังกาย จัดการความเครียด นอนหลับให้เพียงพอ เลิกบุหรี่หรือสารเสพติด และสร้างความสัมพันธ์ทางสังคมที่ดี เพื่อเสริมสร้างสุขภาพและคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน
ด้วยความเข้าใจในบริบทของเทศบาลนครนนทบุรี ซึ่งมีผู้สูงอายุจำนวนมาก เป็นชุมชนเมืองที่แออัด และเผชิญกับความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ นายแพทย์ปิยะ ฟองศรันย์ จึงนำแนวคิด LM มาใช้ในการดูแลสุขภาพประชาชน โดยยึดหลักว่า “หมอที่ดีที่สุดคือเราเองที่ต้องดูแลตัวเอง”


กองการแพทย์บูรณาการ LM ในศูนย์บริการสาธารณสุขทั้ง 11 แห่ง และทำงานเชิงรุกด้วยการส่งผู้เชี่ยวชาญอบรมชุมชนทั้ง 93 แห่ง ร่วมกับ บพท. พัฒนาแอปพลิเคชันติดตามสุขภาพ และสนับสนุนงบประมาณให้แต่ละชุมชนจัดกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ

WeCitizens เรียบเรียงแนวคิดเบื้องหลังการขับเคลื่อนแนวทางการแพทย์ทางเลือก ซึ่งกำลังกลายเป็นหัวใจของระบบดูแลสุขภาพในนนทบุรี โดยแพทย์หนุ่มผู้มุ่งให้นนทบุรีเป็นเมืองต้นแบบสุขภาพที่ยั่งยืน


“เวชศาสตร์วิถีชีวิต หรือ LM ไม่ใช่เรื่องใหม่ ในต่างประเทศมีแพทย์เฉพาะทางด้านนี้และคลินิกเฉพาะทาง ส่วนในไทย กรมอนามัยเริ่มนำแนวคิดนี้มาใช้แล้ว และมีหลักสูตรอบรมแพทย์เฉพาะทางเช่นกัน เพียงแต่ยังจำกัดอยู่ในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชน
ในฐานะหน่วยงานที่ดูแลสุขภาพของทุกคนในเขตเทศบาล LM จึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการบรรเทาปัญหาสุขภาพ โดยเฉพาะในผู้สูงอายุและกลุ่มรายได้น้อย

เมื่อเทียบกับชนชั้นกลางขึ้นไป คนกลุ่มนี้มีต้นทุนมากพอในการเข้าถึงสิ่งที่เอื้อต่อสุขภาพ ทั้งอาหารดี ๆ สถานที่ออกกำลังกาย หรือบริการทางการแพทย์จากสถาบันชั้นนำ แต่ผู้มีรายได้น้อยแทบเข้าไม่ถึงสิ่งเหล่านี้


เทศบาลฯ จึงทดลองขยายแนวทาง LM สู่ภาครัฐ โดยเริ่มจากการเชิญกรมอนามัยมาอบรมเจ้าหน้าที่เทศบาลให้เข้าใจหลักการ และถ่ายทอดความรู้สู่ประชาชน ผ่านประธาน อสม. และประธานชุมชนในทุกพื้นที่ ซึ่งได้รับการตอบรับดี ทุกคนเห็นว่าหลักการนี้มีประโยชน์และอยากให้เผยแพร่อย่างต่อเนื่อง
ความท้าทายสำคัญคือการปรับพฤติกรรมของประชาชน ซึ่งไม่ใช่เรื่องง่าย แม้จะรู้ว่าบางพฤติกรรมไม่ดี เช่น การสูบบุหรี่ หรือการกินอาหารที่มีน้ำตาลและไขมันสูง แต่ก็ยังเลิกไม่ได้


เราจึงนำหลักการของ Motivational Interviewing มาใช้ เป็นกระบวนการสนทนาเพื่อสร้างแรงบันดาลใจและกำลังใจในการเปลี่ยนพฤติกรรม โดยเริ่มจากการปรับมุมมอง สร้างแรงจูงใจใหม่ และให้กำลังใจ เราบอกเขาตรง ๆ ว่า ถึงจะมีสวัสดิการทางการแพทย์ที่ดี แต่ถ้าดูแลตัวเองให้ดีเสียแต่แรก ก็ไม่จำเป็นต้องใช้สิทธิ์เหล่านั้น


สำหรับโครงการที่เราร่วมกับ บพท. เป้าหมายคือสร้างต้นแบบการพัฒนาท้องถิ่นในแต่ละมิติโดยใช้แนวคิดสมาร์ทซิตี้ ผ่านการทำแพลตฟอร์มติดตามและประเมินผลสุขภาพ ฐานข้อมูลร้านอาหารสุขภาพในพื้นที่ รวมถึงการจัดตั้งคลินิกเวชศาสตร์วิถีชีวิตในศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 6
โครงการเหล่านี้พัฒนาควบคู่ไปกับการลงทุนของเทศบาลฯ เช่น การขยายพื้นที่สีเขียว สถานที่ออกกำลังกาย ยกระดับทางเท้าให้เอื้อต่อการเดิน รวมถึงยุทธศาสตร์การแพทย์เชิงรุก โดยส่งเจ้าหน้าที่ตรวจสุขภาพชุมชนอย่างต่อเนื่อง


สุดท้าย เป้าหมายของเราคือให้คนนนทบุรีตระหนักในการดูแลสุขภาพ เป็น ‘หมอ’ ที่ดูแลกายและใจของตัวเอง ขณะเดียวกัน แนวคิด LM โดยภาครัฐได้ขยายสู่เทศบาลและ อปท. อื่น ๆ แล้วกว่า 10 แห่ง
เมื่อพิจารณาจากระบบบริการสุขภาพที่เรามี ผมเชื่อว่า เทศบาลนครนนทบุรีจะเป็นต้นแบบเมืองสุขภาพดีระดับประเทศได้ไม่ยาก”

#เทศบาลนครนนทบุรี #มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ #บพท #pmua #CIAP #โปรแกรมบ่มเพาะและเร่งรัดกระบวนการเพื่อมุ่งสู่การเป็นเมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาด

Wecitizens Editor

Recent Posts

[The Citizens]<br />รศ. ดร. ศิริชัย คุณภาพดีเลิศ

ขยะไม่ใช่แค่ของที่เราโยนทิ้งไป แต่ทุกชิ้นคือเงินงบประมาณของเมืองที่ต้องนำมาจัดการ ขยะเมืองเชียงใหม่ในวันนี้  “ต้องบอกก่อนว่าขยะของเมืองเชียงใหม่ในแต่ละวันมีปริมาณค่อนข้างมากนะครับ ยิ่งถ้านับทั้งจังหวัด ขยะที่นำไปฝังกลบจะอยู่ที่ราว 600 ตันต่อวัน แต่ถ้ามาดูเฉพาะในเขตเทศบาล ก็จะย่อส่วนลงมา อย่างเทศบาลนครเชียงใหม่จะมีขยะมากที่สุดเมื่อเทียบกับ อปท.อื่น ต่อวันก็จะอยู่ที่ราว ๆ 300…

3 weeks ago

[The Citizens]<br />ทินรัตน์ พิทักษ์พงศ์เจริญ

พื้นที่กว่า 400 ไร่ของเรา เป็นพื้นที่สีเขียวมากกว่า 70 เปอร์เซ็นต์ ทำหน้าที่เป็นปอดของเชียงใหม่ ดูดซับคาร์บอนได้หลายพันตันต่อปี อุทยานหลวงราชพฤกษ์ในฐานะพื้นที่เรียนรู้  “จริง ๆ ภารกิจหลักของอุทยานหลวงราชพฤกษ์ในวันนี้ คือการเป็น “พื้นที่แห่งการเรียนรู้”อุทยานแห่งนี้ได้รับพระราชทานนามจากในหลวงรัชกาลที่ 9…

3 weeks ago

[The Citizens]<br />ธนิต ชุมแสง

ยกระดับเมืองด้วยการจัดการขยะร้านอาหารเมื่อผู้ประกอบการร้านอาหารแม่เหียะ เปลี่ยนวิกฤตขยะอาหารเป็นโอกาส  "เมื่อเราเริ่มจัดการ Food Waste จริงจัง จากที่ต้องให้รถขยะมารับทุกวัน ก็เปลี่ยนเป็นสัปดาห์ละ 4 วัน ช่วยลดทั้งขยะ และลดการปลดปล่อยคาร์บอนจากการขนส่ง”  “คุณรู้ไหมทั้งจังหวัดเชียงใหม่ วันนี้เรามีร้านอาหารอยู่ร่วม ๆ  12,800 ร้าน จากที่ผมทำงานให้กับสมาคม…

3 weeks ago

[The Mayor]<br />กริณย์พล  ไชยยาพิบูล

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เทศบาลเมืองแม่เหียะถูกพูดถึงในฐานะหนึ่งในต้นแบบสมาร์ทซิตี้ระดับเทศบาลเมือง ด้วยการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการบริหารจัดการเมือง ควบคู่กับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและบริการสาธารณะ อย่างไรก็ตาม การเติบโตอย่างรวดเร็วของเมืองก็พาเอาความท้าทายใหม่ ๆ ตามมาด้วย โดยเฉพาะปัญหาการจัดการขยะ และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม รวมไปถึงความเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันของ  WeCitizens ฉบับพิเศษ ‘แม่เหียะเมืองน่าอยู่’ ของชวนทุกท่านไปร่วมอ่านมุมคิดของนายกเทศมนตรีเมืองแม่เหียะ…

3 weeks ago

[The Citizens]<br />กลุ่มลำลอง

บทสนทนาว่าด้วยเสียงของคนลำปาง ถึงสังคม เศรษฐกิจ และความหวังกับอนาคต จากกลุ่ม ‘ลำลอง’ คงไม่ต้องแนะนำกันแล้วว่ากลุ่มลำลองคือใคร เพราะกิจกรรมสร้างสรรค์ งานสื่อสารที่ร่วมสมัย ไอเดียเคลื่อนการพัฒนาเมืองลำปางให้ไปข้างหน้า และความแตกต่าง ถูกคิด ถูกทำ และถูกทำให้เห็นจริงว่า ถ้าอยากให้เมืองมีอะไร เป็นแบบไหน…

2 months ago

CITY ON THE MOVE :<br />ปลดล็อคศักยภาพเมือง<br />Marc Stephen Forni

สิ่งสำคัญอันดับแรก คือ การวางรากฐานที่แข็งแรงให้ผู้คนรู้สึกว่าการมีส่วนร่วมในการลงทุน นั้นจับต้องได้และไว้ใจได้  "ตลอดช่วงเวลาที่ผ่านมา เราทุกคนคงสัมผัสได้ว่าโลกกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วมาก วันนี้บางเรื่องใช้เวลาเพียงไม่กี่เดือน เทคโนโลยีดิจิทัลและระบบการเงินก็สามารถพัฒนาไปไกลกว่าที่เคยเป็น โครงสร้างเดิม ๆ ที่เราเคยคุ้นชินกำลังถูกท้าทายด้วยนวัตกรรมใหม่ ไม่ว่าจะเป็นระบบการชำระเงิน เทคโนโลยีข้อมูล หรือแม้แต่ระบบความน่าเชื่อถือทางการเงิน หนึ่งในจุดเปลี่ยนสำคัญของโลก…

2 months ago