“ก่อนหน้านี้เคยแต่ขับรถผ่านครับ ผมเริ่มเข้ามาและรู้จักนครสวรรค์จริงๆ ในฐานะเป็นนักวิจัยของสมาคมการผังเมือง โดยช่วยอาจารย์ฐาปนา (ฐาปนา บุณยประวิตร เลขานุการกฎบัตรไทย) จัดตั้งคณะกรรมการกฎบัตรนครสวรรค์ และเริ่มโครงการสมาร์ทซิตี้ตั้งแต่ปี 2562
จากนั้นก็ทำโครงการที่เมืองนี้มาเรื่อยๆ จนปี 2564 เราได้รับการสนับสนุนจาก บพท. ทำโครงการเมืองแห่งการเรียนรู้ควบคู่กับสมาร์ทซิตี้ ผ่านรูปแบบการทำ Smart Block บริเวณศูนย์การค้า (สถานีขนส่งผู้โดยสาร จังหวัดนครสวรรค์)
ในฐานะที่เป็นสถาปนิก ผมรับหน้าที่รับฟังข้อเสนอจากภาคส่วนต่างๆ ของเมืองนครสวรรค์ รวมถึงการนำรายละเอียดของกฎบัตรมาใช้ ก่อนจะร่วมกับชุมชนออกแบบพื้นที่ดังกล่าว ทำให้ทุกคนเห็นภาพว่าถ้าย่านนี้เป็น Smart Block จะมีหน้าตาอย่างไร สามารถอำนวยความสะดวกต่อวิถีชีวิต หรือยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้คนได้อย่างไร
ซึ่งใช่ ด้วยปัจจัยสำคัญที่ภายในย่านกำลังจะมีศูนย์การค้าขนาดใหญ่อย่างเซ็นทรัลมาเปิดให้บริการ ถ้าเรามีการปรับพื้นที่ให้เป็น Smart Block ทำให้ย่านมีความสะดวกต่อการเดินเท้าและเข้าถึงทุกพื้นที่ได้อย่างราบรื่น รวมถึงการมีอารยสถาปัตย์ (universal design) ก็เชื่อว่าสิ่งนี้จะช่วยหนุนเสริมผู้คนทุกๆ กลุ่ม รวมถึงธุรกิจขนาดเล็กของชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เพราะหัวใจการออกแบบ Smart Block ของเราหาใช่การปรับปรุงพื้นที่เพื่อรองรับศูนย์การค้าขนาดใหญ่ แต่เป็นการออกแบบให้ทุกคนได้ประโยชน์จากพื้นที่ และเข้าถึงการใช้งานอย่างเกื้อกูล มันไม่มีทางเลยที่ห้างสรรพสินค้าหรือศูนย์ท่ารถจะโตฝั่งเดียว แต่ย่านการค้าและชุมชนโดยรอบไม่โตไปด้วยกัน เพราะถ้าเป็นเช่นนั้น อีกไม่นานย่านก็จะพบกับทางตัน
ถามว่าเราทำงานกับชาวบ้านอย่างไร อันนี้ต้องยกเครดิตให้กับทางเทศบาลนครนครสวรรค์ที่สามารถสื่อสารกับชาวบ้านในพื้นที่ให้เข้าใจในเบื้องต้น ทำให้ทุกคนพร้อมเปิดใจให้เราเข้าไปทำงานร่วมกัน ขณะเดียวกัน เราก็ไปสร้างกระบวนการการมีส่วนร่วมในแบบที่เป็นเพื่อนเข้าหาเพื่อน น้องเข้าหาพี่ หรือหลานเข้าหาลุงๆ ป้าๆ ไม่ใช่ในฐานะนักวิจัยกับแหล่งข้อมูล หรือนักออกแบบกับลูกค้า เราอธิบายความคิดเชิงวิชาการด้วยภาษาที่เข้าใจง่าย และชี้ให้เห็นข้อดีและข้อเสียของการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ก่อนจะประมวลทุกความคิดเห็น เพื่อนำมาสู่แนวทางการออกแบบพื้นที่ที่ตอบโจทย์กับทุกคนมากที่สุด
ผมสามารถพูดได้อย่างเต็มปากว่า แม้เราจะทำงานกับพื้นที่เล็กๆ แต่การได้เห็นพลวัตของความร่วมมือจากทั้งภาครัฐ ผู้ประกอบการ และภาคส่วนต่างๆ นครสวรรค์ถือเป็นเมืองที่มีความก้าวหน้าและความพร้อมจะเป็นสมาร์ทซิตี้มากกว่าหลายๆ เมืองที่เราทำมา
และใช่ครับ เมืองนี้มีความพร้อมจะเป็นต้นแบบให้เมืองอื่นๆ เข้ามาเรียนรู้และนำบทเรียนไปปรับใช้ ขณะเดียวกัน แม้โครงการวิจัยเรื่องเมืองแห่งการเรียนรู้จะแล้วเสร็จไปตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2565 แต่ด้วยกลไกที่เราร่วมกันจัดทำ โดยมีเทศบาล เครือข่ายภาคเอกชน และคณะกรรมการกฎบัตรนครสวรรค์เป็นหัวเรี่ยวหัวแรง เราจึงเห็นแนวโน้มของการพัฒนาเมืองเกิดขึ้นต่อไป แม้จะไม่มีทุนวิจัยมาสนับสนุนแล้วก็ตาม
และอย่างที่บอกตอนต้น ก่อนหน้านี้ผมเคยแต่ขับรถผ่านนครสวรรค์ เดินทางจากกรุงเทพฯ ไปทางภาคเหนือ แต่หลังจากที่ทำงานวิจัยที่นี่แล้วเสร็จ ผมมองเห็นนครสวรรค์เป็นจุดหมายปลายทาง หรือ destination ของการพัฒนาในหลายๆ มิติอย่างน่าสนใจ”
ฐปนันท์ งามบุษรัตน์
นักวิจัยสมาคมการผังเมืองไทยและกฎบัตรไทย
ผมว่าวันนี้คนลำพูนพร้อม ตอนนี้คือต้องช่วยกัน ให้ไอเดียหรือเทคโนโลยีกับทุนทางวัฒนธรรมได้มาเจอกัน แล้วคนลำพูนเอาด้วย แบบนี้ก็จะเป็นประโยชน์ได้จริง ลำพูน เมืองเก่า 1,300 ปี ที่ต้องสร้างคนก่อนสร้างเมือง “เวลาคนพูดถึงลำพูนก็จะคิดถึงความเป็นเมืองเก่าที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 1,300 ปี ที่มีต้นทุนทางวัฒนธรรมทั้งโบราณสถาน ประเพณี และรากเหง้าที่สืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน…
ลำพูน และเมืองต่างๆ ไม่ได้ขาดศักยภาพ แต่ขาดระบบเชื่อมโยงที่จะเปลี่ยนศักยภาพให้เป็นการลงทุน หากใครติดตามการขับเคลื่อนเป้าหมายเมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาดของหน่วย บพท. มาต่อเนื่อง ปี 2569-2570 คือการดำเนินงานระยะที่ 3 โดยมี ฉัตรกุล ชื่นสุวรรณกุล ผู้อำนวยการสถาบันความร่วมมือเพื่อการพัฒนาเมือง สมาคมเทศบาลนครและเมือง และหัวหน้าโครงการการขับเคลื่อนเมืองต้นแบบเพื่อยกระดับเมืองน่าอยู่อย่างชาญฉลาด กับ 6 เมืองต้นแบบที่มีความพร้อม และสามารถยกระดับการทำงานสร้าง “รูปธรรม” เมืองน่าอยู่ที่อย่างชาญฉลาด…
จากหริภุญชัยถึง Semiconductorโจทย์ใหม่พาลำพูน สู่เมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาด เมื่อเอ่ยชื่อเมืองลำพูน ภาพแรกที่คนส่วนใหญ่นึกถึงคือเมืองเก่า "หริภุญชัย" อายุกว่า 1,300 ปี กับนิคมอุตสาหกรรมที่ใหญ่ที่สุดในภาคเหนือ และ "ทางผ่าน" ระหว่างเชียงใหม่กับภาคเหนือตอนล่าง ราวสิบกว่าปีมานี้ ภาพเมืองวัฒนธรรมเริ่มชัดขึ้นผ่านเทศกาล "โคมแสนดวง"…
[ การบรรยายบทนำหลักสูตร : "ทิศทางการพัฒนาเมืองน่าอยู่อย่างชาญฉลาดบนฐานแนวคิดเมืองแห่งการเรียนรู้" กิจกรรมอบรมหลักสูตรการขับเคลื่อนเมืองแห่งการเรียนรู้ เพื่อมุ่งสู่เมืองน่าอยู่และชาญฉลาด Learning City Development Toward Smart and Livable Cities ภายใต้กรอบวิจัยโปรแกรมบ่มเพาะและเร่งรัดกระบวนการเพื่อมุ่งสู่เมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาด…
ขยะไม่ใช่แค่ของที่เราโยนทิ้งไป แต่ทุกชิ้นคือเงินงบประมาณของเมืองที่ต้องนำมาจัดการ ขยะเมืองเชียงใหม่ในวันนี้ “ต้องบอกก่อนว่าขยะของเมืองเชียงใหม่ในแต่ละวันมีปริมาณค่อนข้างมากนะครับ ยิ่งถ้านับทั้งจังหวัด ขยะที่นำไปฝังกลบจะอยู่ที่ราว 600 ตันต่อวัน แต่ถ้ามาดูเฉพาะในเขตเทศบาล ก็จะย่อส่วนลงมา อย่างเทศบาลนครเชียงใหม่จะมีขยะมากที่สุดเมื่อเทียบกับ อปท.อื่น ต่อวันก็จะอยู่ที่ราว ๆ 300…
พื้นที่กว่า 400 ไร่ของเรา เป็นพื้นที่สีเขียวมากกว่า 70 เปอร์เซ็นต์ ทำหน้าที่เป็นปอดของเชียงใหม่ ดูดซับคาร์บอนได้หลายพันตันต่อปี อุทยานหลวงราชพฤกษ์ในฐานะพื้นที่เรียนรู้ “จริง ๆ ภารกิจหลักของอุทยานหลวงราชพฤกษ์ในวันนี้ คือการเป็น “พื้นที่แห่งการเรียนรู้”อุทยานแห่งนี้ได้รับพระราชทานนามจากในหลวงรัชกาลที่ 9…