นครเป็นเมืองที่น้ำท่าอุดมสมบูรณ์ค่ะซึ่งเรื่องนี้เป็นทั้งข้อดีและความท้าทายของเมืองอย่างมีนัยสำคัญ “นครเป็นเมืองที่น้ำท่าอุดมสมบูรณ์ค่ะ อาจจะสมบูรณ์ไปด้วยซ้ำ (หัวเราะ) จริงอยู่ เราไม่ได้มีแม่น้ำไหลผ่านตัวเมือง แต่ก็มีป่าต้นน้ำที่หมู่บ้านคีรีวงทางทิศตะวันตกของเมือง ซึ่งไหลผ่านเข้าเมืองผ่านลำคลองสายต่าง ๆ ความสมบูรณ์ของน้ำท่านี้ เป็นทั้งข้อดีและความท้าทายของเมืองอย่างมีนัยสำคัญ ข้อดีก็คือ เรามีน้ำใช้ไม่ขาด เทศบาลนครนครศรีธรรมราชมีสำนักการประปาที่ดูแลการผลิตน้ำประปาให้ผู้คนในเขตมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2503 โดยมีโรงผลิตน้ำสองแห่ง คือโรงกรองน้ำประตูชัย และโรงกรองน้ำทวดทอง ซึ่งปัจจุบันมีผู้ใช้งานในเขตกว่า 40,000 ราย

เมื่อเมืองมีเครื่องมือสื่อสารที่ดี เชื่อมประชาชนกับเทศบาลได้ชัดเจน รวมถึงความร่วมมือจากทุกฝ่าย ผลลัพธ์จึงสะท้อนออกมาเป็นเมืองที่สะอาดและน่าอยู่ “เราเป็นนักวิชาการสิ่งแวดล้อม ฝ่ายบริหารงานสาธารณสุข งานรักษาความสะอาด เทศบาลนครนครศรีธรรมราช หน้าที่หลักคือ งานสิ่งแวดล้อม งานรักษาความสะอาด ส่งเสริมการจัดการขยะตั้งแต่ต้นทาง การดูแลความสะอาดพื้นที่สาธารณะ ทั้งการกวาดทำความสะอาด การฉีดล้างการเก็บขนขยะ ตลอดจนงานด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ในทีมมีนักวิชาการ 4 คน ช่วยกันดูแลพื้นที่งานกวาดขยะและเก็บขนขยะ ครอบคลุมพื้นที่ 67

แต่เดิม เวลาชาวบ้านจะร้องเรียนอะไรถ้าตรงกับวันเสาร์-อาทิตย์ปัญหาจะถูกกองไว้จนกว่าถึงเวลาราชการแต่สิ่งนี้ไม่เกิดขึ้นกับเทศบาลนคร “ผมเป็นแอดมินของกองสาธารณสุขที่ทำงานหลังบ้านของแอปพลิเคชัน LINE OA @Nakhoncity หน้าที่หลักคือรับคำร้องจากประชาชนเกี่ยวกับงานด้านสาธารณสุข อาทิ เรื่องการเก็บขยะ ซากกิ่งไม้ ปัญหาสุนัขจรจัด ฉีดวัคซีนสัตว์เลี้ยง และอื่น ๆ ก่อนจะส่งเรื่องไปให้เจ้าหน้าที่จัดการแก้ไขให้ได้ภายใน 48 ชั่วโมง ตามกรอบเวลาที่เทศบาลฯ วางไว้ ในแต่ละวันจะมีคำร้องเกี่ยวกับกรอบงานผมเฉลี่ยราว 20 คำร้อง

จากสมาร์ทซิตี้ สู่ต้นแบบเมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาดและการถอดบทเรียนความสำเร็จเมืองนคร ภายหลังที่ ดร.กณพ เกตุชาติ นายกเทศมนตรี ประกาศแผนพัฒนาในกรอบเมืองอัจฉริยะ เมื่อปี 2564 หลายสิ่งหลายอย่างในเทศบาลนครนครศรีธรรมราชก็ไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป ใช่เพียงรางวัลระดับประเทศและนานาชาติที่เทศบาลนครแห่งนี้ได้รับ หากผลลัพธ์ยังปรากฏชัดผ่านคุณภาพชีวิตของผู้คนที่ดีขึ้น โดยเฉพาะกับการเข้าถึงโอกาสและสวัสดิการที่ได้รับจากภาครัฐ และนั่นเองที่ทำให้เมืองนครก็กลายมาเป็น “ต้นแบบเมืองอัจฉริยะ” ที่ดึงดูดให้เทศบาลและหน่วยปกครองส่วนท้องถิ่นพากันจองคิวเข้ามาดูงาน สิ่งนี้เองที่ทำให้งานวิจัยเมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาดของเทศบาลนครนครศรีธรรมราช ซึ่งได้รับการสนับสนุนจาก บพท. แตกต่างจากงานของเมืองอื่น ๆ ในโครงการนี้

99,918 คือจำนวนผู้ใช้งาน LINE OA @Nakhoncity แอปพลิเคชันของเทศบาลนครนครศรีธรรมราช ในช่วงเดือนมีนาคม 2568 ตัวเลขนี้ถือว่าสูงมาก เมื่อเทียบกับประชากรในเขตเทศบาลฯ ที่มีราว 110,000 คน แม้แอปฯ เดียวจะไม่เปลี่ยนเมืองให้กลายเป็นสมาร์ทซิตี้ในชั่วข้ามคืน แต่ผลสำรวจความพึงพอใจจากโครงการเมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาด มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ชี้ว่า @Nakhoncity กลายเป็นเครื่องมือที่ตอบโจทย์ชีวิตของคนในพื้นที่อย่างมีนัยสำคัญตั้งแต่การอัปเดตปริมาณน้ำแบบเรียลไทม์ แจ้งปัญหาท่อตัน ไฟดับ