“ผมเกิดนครสวรรค์ เรียนที่นี่อยู่พักหนึ่ง ก่อนไปเรียนและทำงานที่อื่น ความที่รู้จักคุ้นเคยกับ คุณสมศักดิ์ อรุณสุรัตน์ (ประธานสภาเทศบาลนครนครสวรรค์) ท่านเห็นว่าผมมีประสบการณ์ในการพัฒนาพื้นที่ท่าอากาศยานนานาชาติสุวรรณภูมิ ก็เลยชวนผมมาเป็นที่ปรึกษา ร่วมวางผังและออกแบบแนวทางการพัฒนาพื้นที่เมืองนครสวรรค์ บ้านผมอยู่แถวบึงบอระเพ็ด เห็นมาตั้งแต่เกิดว่าบึงน้ำจืดที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทยแห่งนี้มันมีความสมบูรณ์ขนาดไหน แต่นั่นล่ะ ด้วยปัจจัยหลายประการ ทุกวันนี้ บึงแห่งนี้มีความตื้นเขิน ควบคู่ไปกับการให้คำปรึกษาเรื่องการขยายเศรษฐกิจให้กับเมือง ผมจึงให้ความสำคัญกับข้อเสนอเรื่องการฟื้นฟูบึงบอระเพ็ดแห่งนี้ก่อน ประเด็นก็คือเคยมีอยู่ช่วงหนึ่ง จะด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์หรืออะไรก็ตามแต่ ภาครัฐสมัยนั้นดันไปสร้างเขื่อนปิดทางน้ำธรรมชาติ ไม่ให้มันไหลเข้าบึงบอระเพ็ด

“ผมทำโรงแรมแกรนด์ฮิลล์ฯ มา 16 ปี เพราะเห็นศักยภาพของการเป็นศูนย์กลางทางภาคเหนือตอนล่างของจังหวัดนครสวรรค์ โรงแรมผมจึงมีห้องประชุมที่ครบวงจร สปา ร้านอาหาร และสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ เพื่อเป็นตัวเลือกของนักท่องเที่ยวและหน่วยงานต่างๆ ที่มองหาสถานที่สำหรับจัดสัมมนาและกิจกรรมอื่นๆ หลังจากที่การทำเกษตรอินทรีย์เริ่มเป็นที่รับรู้ในไทย ผมก็มองหาวัตถุดิบประเภทผักออร์แกนิกมาใช้ประกอบอาหารเช้าเสิร์ฟลูกค้าโรงแรมด้วย แต่หลายปีก่อน การจะหาฟาร์มเกษตรอินทรีย์ในนครสวรรค์นี่แทบจะเป็นไปไม่ได้ เพราะยังไม่แพร่หลายในบ้านเรานัก ถ้าจะซื้อ ต้องสั่งให้เขาส่งมาจากเชียงใหม่ ต้นทุนจึงสูงไปอีก กระทั่งมีโอกาสเข้าร่วมกิจกรรมของโครงการสมาร์ทฟาร์มของกฎบัตรนครสวรรค์ และก็พบว่าจริงๆ เราทำสวนเกษตรอินทรีย์ของเราได้เองนี่

“ต้องยอมรับว่าพื้นที่การเรียนรู้ภายในเขตเทศบาลนครนครสวรรค์ยังไม่โดดเด่นเท่าไหร่ ถึงอย่างนั้น เทศบาลเราก็พยายามจะปรับความได้เปรียบเรื่องพื้นที่สาธารณะที่เรามีอยู่หลายแห่ง ให้กลายเป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้สำหรับทุกคนในครอบครัว ไม่ว่าจะเป็นอุทยานสวรรค์ หรือที่คนนครสวรรค์เรียกว่า ‘หนองสมบุญ’ สวนสาธารณะขนาดใหญ่กลางใจเมือง แหล่งพักผ่อนสำคัญของผู้คนในเขตเทศบาล ซึ่งเราก็พยายามประสานความร่วมมือกับภาคส่วนต่างๆ ให้เข้ามาจัดกิจกรรมด้านการเรียนรู้เกี่ยวกับธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม หรือ ‘คลองญวนชวนรักษ์’ พื้นที่สาธารณะกว่า 300 ไร่ ที่ทางเทศบาลเข้าไปปรับปรุงเกาะญวน บริเวณที่อยู่อาศัยเดิมของชาวญวนที่ถูกแม่น้ำตัดขาด จนเกิดเป็นเกาะใกล้ต้นแม่น้ำเจ้าพระยา ให้กลายเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์พลังงาน การบำบัดน้ำเสีย และการหมุนเวียนน้ำ

“ก่อนที่เราจะขับเคลื่อนแนวคิด Smart Block ในพื้นที่บริเวณศูนย์ขนส่งผู้โดยสารจังหวัดนครสวรรค์ ซึ่งเป็นพื้นที่เศรษฐกิจใหม่ของเมือง คณะกรรมการกฎบัตรนครสวรรค์และสมาคมผังเมืองไทย ใช้เวลาหนึ่งปีแรกไปกับการแก้ไขผังเมืองรวมเฉพาะจุด ปลดล็อคพื้นที่บริเวณนี้ให้สามารถมีการก่อสร้างอาคารที่มีความสูงและขนาดไม่จำกัด นั่นทำให้เครือเซ็นทรัลและเครือโรงพยาบาลสินแพทย์ตัดสินใจลงทุนทำศูนย์การค้าและโรงพยาบาลขนาดใหญ่แห่งใหม่ของเมือง ซึ่งอยู่ระหว่างการก่อสร้างในเวลานี้ กับคำถามที่ว่าโครงการวิจัยที่เราได้รับทุนจาก บพท. เป็นการเอื้อกลุ่มทุนใหญ่ ซึ่งอาจส่งผลกระทบกับผู้ประกอบการรายเล็กๆ ที่มีอยู่เดิมของเมืองหรือไม่? ผมขออธิบายเช่นนี้ ก่อนอื่น ตลอด 3 ปีที่ผ่านมา คณะนักวิจัยของเราได้จัดวงเสวนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับชาวนครสวรรค์ทุกภาคส่วนทั้งรัฐ เอกชน

“ผมเริ่มทำโรงพยาบาลศรีสวรรค์ เมื่อปี พ.ศ. 2539 ภายใต้โจทย์สำคัญคือ ต้องการสร้างโรงพยาบาลเอกชนที่มีมาตรฐานทัดเทียมกรุงเทพฯ เพราะแต่ก่อน หากคนในจังหวัด ต้องการจะเข้ารับการรักษาพยาบาลจากโรงพยาบาลเอกชน พวกเขามักจะเลือกเดินทางเข้าไปรับการรักษาที่กรุงเทพฯ ก็เลยตั้งใจให้โรงพยาบาลศรีสวรรค์เป็นโรงพยาบาลเอกชนทางเลือกแรกของคนนครสวรรค์ พอตั้งโจทย์แบบนี้ เราจึงทำให้พื้นที่ของเรามีบริการทางการแพทย์ที่ครอบคลุมมากที่สุด โรงพยาบาลศรีสวรรค์เป็นโรงพยาบาลระดับตติยภูมิขั้นสูงในหลายด้าน มีศัลยแพทย์ผ่าตัดสมอง การผ่าตัดด้วยการส่องกล้อง สวนหัวใจทำบายพาส โดยในอนาคต เราตั้งเป้าดูแลกลุ่มผู้ป่วยอัมพาตที่มีอาการเส้นเลือดอุดตันด้วยการสอดสายรักษาโดยไม่ต้องผ่าตัด รวมถึงการสวนสมองและหัวใจ รวมถึงการร่วมงานกับสถาบันวิจัยและโรงพยาบาลในกรุงเทพฯ ในการรักษาผู้ป่วยด้วยยีนและสเต็มเซลล์

“โรงเรียนลาซาลโชติรวีนครสวรรค์ ตั้งขึ้นโดยคณะภราดาลาซาล นิกายโรมันคาทอลิก มีผู้ก่อตั้งคือนักบุญยอห์น แบพติสต์ เดอลาซาล เมื่อสามร้อยกว่าปีที่แล้ว พันธกิจหลักคือการจัดการศึกษาให้แก่เยาวชนและผู้ยากไร้ โดยในประเทศไทยมีโรงเรียนลาซาลอยู่ด้วยกัน 4 แห่ง นอกจากที่นครสวรรค์ ก็มีจันทบุรี บางนา (กรุงเทพฯ) และสังขละบุรี (กาญจนบุรี) โดยล่าสุดเรามีแผนจะเปิดสาขาใหม่ที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน    ผมอยากเป็นครูตั้งแต่เด็ก และเห็นคณะลาซาลมีมิชชั่นเรื่องการศึกษา ก็เลยบวชเณรคณะนี้

“เมื่อก่อนผมอยู่ชุมชนป้อมหนึ่ง ใกล้ๆ ตลาดลาวในตัวเมืองนครสวรรค์ ที่เรียกว่าตลาดลาวนี่ไม่ใช่คนลาวหรอก แต่เป็นคนจากภาคเหนือล่องเรือขนสินค้ามาขาย บางส่วนก็มาตั้งรกรากที่ปากน้ำโพ คนจีนที่นี่เรียกคนเหนือว่าลาว ก็เลยเรียกตลาดลาว แต่หลังๆ มาก็กลายเป็นคนเชื้อสายจีนอยู่เสียเยอะ ตลาดลาวอยู่ติดแม่น้ำปิง เดินเท้าไปไม่ไกลก็คือปากแม่น้ำเจ้าพระยา ตรงพาสานบนเกาะยมนั่นแหละ พวกเราอยู่ทันเห็นสมัยที่ตรงนั้นเป็นศูนย์กลางของการขนส่งทางเรือ ตรงตลาดเทศบาลก็มีท่าเรือที่รับคนไปชุมแสง อีกสายไปก้าวเลี้ยว ขณะที่เรือที่สวนมาส่วนหนึ่งจะเป็นเรือขนข้าวสารไปส่งภาคเหนือ ถ้าใครจะเดินทางไปภาคเหนือ ก็มาขึ้นเรือหางยาวที่นี่  สมัยก่อนแม่น้ำกว้างกว่านี้ แม่น้ำจะอยู่ติดตึกเลย ซุงลอยเต็มแม่น้ำโดยส่วนใหญ่จะมาจอดตรงท่าเดชาฯ

“ในฐานะที่ผมเป็นคณบดีคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์ จึงมีโอกาสได้รับเชิญให้เข้ามามีส่วนร่วมในการวางแผนการพัฒนาเมืองของเราในมิติต่างๆ อยู่บ่อยๆ รวมถึงล่าสุดที่เกิดกฎบัตรนครสวรรค์ขึ้น ผมก็เข้าไปร่วมขับเคลื่อนกลไกที่จะทำให้นครสวรรค์เป็นเมืองศิลปะ จะทำยังไงให้เมืองของเราเป็นเมืองศิลปะ? แน่นอน การนำงบประมาณมาสนับสนุนกิจกรรมให้ศิลปินท้องถิ่น หรือดึงศิลปินต่างชาติมาทำโครงการในบ้านเรา ทั้งทางด้านทัศนศิลป์ ดนตรี และการแสดง เป็นสิ่งจำเป็น หรือการมีพื้นที่ทางศิลปะอย่างหอศิลป์ก็ใช่ แต่สำคัญกว่านั้นคือ การทำให้คนในเมืองรับรู้และเห็นคุณค่าของศิลปะ ทำให้ศิลปะกลมกลืนไปกับวิถีชีวิตของพวกเขา กลไกแห่งการเรียนรู้จึงเป็นหนึ่งในคำตอบที่จะบรรลุเป้าหมายนี้ การทำให้คนนครสวรรค์เข้าถึงองค์ความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์และรากเหง้าทางวัฒนธรรมของตัวเอง เข้าใจความหลากหลาย และตระหนักว่าศิลปะคือสิ่งที่โอบอุ้มวัฒนธรรม